Kennis Instituut Maatschappelijk Vastgoed

Bestemmingsplan en nieuwe woon-/zorgvormen

Veel verzorgingstehuizen hebben van oudsher een 'maatschappelijke' of 'bijzondere' planologische bestemming. Historisch gezien lag een woonbestemming ook niet voor de hand omdat vanuit de AWBZ de zorg- en niet de wooncomponent centraal stond. De scheiding van wonen en zorg, als onderdeel van het nieuwe zorgstelsel, maakt dat veel verzorgingstehuizen worden omgevormd naar (grotendeels) zelfstandige woningen. Uit recente rechtspraak blijkt dat de 'maatschappelijke' bestemming ook dan soms volstaat.

 

Scheiden wonen en zorg

 

De Wet op de Langdurige Zorg regelt onder meer dat 'wonen' en 'zorg' niet langer standaard worden gecombineerd. Zo lang mogelijk zelfstandig wonen is het devies met - waar nodig - ondersteunende zorg. Het gevolg van dit uitgangspunt is dat klassieke verzorgingstehuizen door zorginstellingen, eventueel in samenwerking met projectontwikkelaars, vaak worden omgevormd tot zelfstandige woningen.

 

Is 'wonen' ook 'maatschappelijk'?

 

Meestal hebben deze verzorgingstehuizen, zoals gezegd, een 'maatschappelijke' of 'bijzondere' bestemming. De omvorming van verzorgingstehuizen tot zelfstandige (zorg)woningen roept dan de vraag op of het geldende planologische regime volstaat. Is voor het omvormen van zorgwoningen naar zelfstandige woningen planologisch gezien een (nieuwe) bestemming 'wonen' vereist? De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft deze vraag op 25 maart jl. in een concreet geval met "nee" beantwoord.

 

In die zaak ging het om de bouw van 12 zorgappartementen op een perceel met de bestemming 'bijzondere doeleinden'. Hieronder werden onder meer 'sociale en/of maatschappelijke doeleinden' verstaan. Onder verwijzing naar de specifieke kenmerken van dit woon-zorgconcept vindt onze hoogste bestuursrechter dit passend in de sociaal-maatschappelijke bestemming. De rechter verwijst naar nieuwe ontwikkelingen in de zorg waarbij kleinschalige woon-zorgvormen in opkomst zijn. Van belang was in dit geval dat het ging om zelfstandige woningen voor hulpbehoevende (hoofd)bewoners met de verplichting om een minimaal aantal uren aan zorg per week af te nemen.

 

Conclusie

 

Afhankelijk van de precieze invulling is voor nieuwe woon-zorgconcepten met zelfstandige (zorg)woningen niet altijd een bestemmingsplanwijziging nodig. Soms volstaat een eventueel al bestaande 'bijzondere' of 'maatschappelijke bestemming'. Wel vraagt elk geval om maatwerk en zal goed moeten worden gekeken om welk concept het precies gaat in relatie tot de bestaande bestemming.

 

Maarten Eurlings  en Maaike Bomers zijn als advocaat werkzaam bij 2bwadvocaten.nl in Nijmegen en gespecialiseerd in Vastgoedrecht en Overheid

Partners
Institute for Business Research
LinkedIn
E. info@KMVG.nl | www.kmvg.nl