Kennis Instituut Maatschappelijk Vastgoed

“Nul op de meter, nul op de rekening”

‘Door het in elkaar schuiven van businessmodellen creëren we een industrie die de consument direct van woonoplossingen voorziet. Veel goedkoper, beter en duurzamer

dan binnen het huidige traditionele bestel. Daarmee is de toegevoegde waarde van de stand alone ontwikkelaar tot nul teruggebracht.”

Jan Willem van de Groep gaat ferme uitspraken niet uit de weg. Wellicht is hij daarom in de bouwwereld een welkome spreker, adviseur en sparringpartner als het om duurzaamheid gaat.

In de VB-Groep uitgave VerBind praat hij over het Energiesprong-programma dat hij momenteel uitvoert voor het Ministerie van Wonen en Rijksdiensten. Een programma dat heel anders naar de traditionele relatie opdrachtgever-opdrachtnemer kijkt.

 

Inspirator of green opportunities. Fan van  creatieve coalities. Programmaregisseur Energiesprong. Zo staat het op de Linkedin pagina van Jan Willem van de Groep. Die laatste aanduiding staat officieel op zijn visitekaartje. In dienst van Platform 31, voert hij het Energiesprong-programma uit voor het  ministerie van Wonen en Rijksdiensten. Doel: het op gang brengen van een beweging die bijdraagt aan de noodzakelijke energietransitie in de gebouwde omgeving. “Met een focus op bestaande bouw”,

preciseert Van de Groep. “Dat vraagt om innovatie, maar in de bouw is innovatie - anders dan in andere industrieën - doorgaans niet echt een onderdeel van de bedrijfsvoering. Innovatiekracht zit vooral bij de toeleverende industrie, die komt met vernieuwende producten. Maar het levert nog geen innovatief gebouw op, als je al die producten op een traditionele manier op elkaar stapelt. Stilaan ontdekt de sector dat een gebouw integraal benaderd dient te worden als een systeem. En dat levert op dit moment verbazingwekkende resultaten op.”

 

Van energielabel F naar energienota-nul

 

Zo’n verbazingwekkend resultaat is de renovatie van 188 woningen in het Schilderskwartier in Apeldoorn. Daar slaagde corporatie De Goede Woning erin om een consortium van bouwers een concept te laten bedenken om woningen uit begin jaren ’60, met energielabel F of G, te renoveren naar energienota-nul woningen.

 

Van de Groep: “Dat gaat dus verder dan energieneutraal. De woning voorziet volledig in het  energieverbruik van de bewoner; er is géén energierekening meer. Eerder al deden we in Roosendaal ervaring op met de renovatie van 256 woningen in De Kroeven tot op passiefhuis-niveau. Maar in Apeldoorn realiseerden we een nóg hoger ambitieniveau, voor pakweg € 50.000 per woning

minder! Hoe dat kan? Traditioneel bedenkt een opdrachtgever zelf wat de beste oplossing voor een project is en aannemer en installateur moeten dat vervolgens maar maken. Maar in Apeldoorn en op verschillende andere plekken waar we erin slagen enorme sprongen te maken, daagt een coalitie van bouwers en toeleveranciers elkaar uit om proactief slimme oplossingen te bedenken voor de woningmarkt.

 

Zo’n aanpak - waarbij opdrachtgevers hun bestekken, specificaties en tekeningen loslaten en het aan de markt overlaten om slimme oplossingen voor een opgave te bedenken – leidt tot daadwerkelijke

innovatie. Dan wordt het mogelijk om binnen 8 dagen een woning van label G naar A++ te renoveren, zoals we dat in Kerkrade deden. In bewoonde staat, zónder noemenswaardige overlast!”

 

Norm 2020 al gehaald

 

Voor nieuwbouw heeft ons land zich een duidelijke duurzaamheidsopgave gesteld. In 2020 mogen er enkel nog energieneutrale woningen worden gebouwd. “Daarbij wordt energieneutraal gedefinieerd als EPC 0”, vervolgt Van de Groep. “Dat houdt in dat het gebouwgebonden energieverbruik nul is;

verwarmen, koelen, ventileren. Maar de koplopers van bouwend Nederland hebben al lang laten zien dat ze in staat zijn om ook koken, douchen en licht mee te nemen en een energienota-nul niveau te realiseren, dus zeg maar een EPC van - 0,5. Met andere woorden: we hebben die norm van 2020 nu

al ruimschoots gehaald.”

 

Marketing is een must

 

Duidelijk is dat het ontwikkelen van slimme bouwconcepten met hoge energieambities een andere organisatie van de keten veronderstelt. Innovatieve samenwerkingsverbanden, waarbij partijen hun expertise delen en versterken. Een voorbeeld daarvan is Excellente Concepten, een initiatief van

verschillende leden van het Netwerk Conceptueel Bouwen (waaronder Huybregts Systeembouw) dat door de Energiesprong wordt ondersteund. Van de Groep: “Gezamenlijk buigen zij zich over de vraag

hoe ze hun slimme bouwconcepten krachtig in de markt kunnen zetten. Een enorm belangrijke vraag. Want ondanks de bewezen concepten die in de praktijk van zowel bestaande bouw als nieuwbouw laten zien wat voor spectaculaire sprongen met betrekking tot duurzaamheid mogelijk zijn, blijft de markt sceptisch. In 2011 gaf een corporatie gemiddeld € 180.000 aan een nieuwbouwwoning met de prestaties van het huidige bouwbesluit uit. Nu kunnen we een energienota-nul woning realiseren - met

dezelfde ruimtelijke specificaties - voor niet meer dan € 160.000 stichtingskosten.

Als ik dat aan de manager Vastgoed van een corporatie vertel, gelooft hij me gewoon niet. Het wordt tijd dat onze sector zich eens serieus met marketing gaat bezighouden.”

 

niaNesto-woningen zonder energierekening

 

Een ander initiatief om duurzaam bouwen naar een hoger niveau te tillen, is niaNesto, een innovatief nieuwbouwtraject in de sociale huursector van woningcorporatie Portaal. Conceptaanbieders, gemeenten, corporaties en huurders worden in competitievorm uitgedaagd om samen minstens 50 duurzame, energierekeningloze woningen te realiseren, binnen één jaar van idee tot bouw.

“De eerste editie van deze wedstrijd heeft laten zien dat de sector in staat is enorme stappen te maken”, besluit Van de Groep, die deel uitmaakte van de jury. “Binnenkort worden de eerste niaNesto woningen gebouwd in Arnhem, Utrecht en Nijmegen en we verwachten dat veel meer gemeenten

zullen volgen. De wedstrijd toont aan dat we door het in elkaar schuiven van businessmodellen

inderdaad in staat zijn een woning te realiseren voor € 160.000, waarvoor we gemiddeld zo’n € 100 meer huur kunnen vragen dan voor een traditionele woning van € 180.000. En het kan minstens nog 20% goedkoper. Het duurt dan ook niet lang meer voordat sociale woningen worden gebouwd

buiten het huidige bestel om. Ook ontwikkelende corporaties zouden hun langste tijd wel eens gehad kunnen hebben.”

 

Bron: VerBind, uitgave van de VB Groep

Partners
Institute for Business Research
LinkedIn
E. info@KMVG.nl | www.kmvg.nl